Kulak tıkacının ne kadar ses düşürdüğü ambalajdaki SNR değeriyle gösterilir. HSE'nin yöntemiyle kulakta kalan seviye kabaca ortamın C ağırlıklı seviyesi − SNR olarak hesaplanır; gerçek kullanım koşulları için sonuca 4 dB eklenir. Hedef, kulakta 70–80 dB(A) kalmasıdır; 70'in altı aşırı korumadır. Türkiye'de Gürültü Yönetmeliği'ne göre 80 dB(A)'da koruyucular hazır bulundurulur, 85 dB(A)'da kullanımı sağlanır ve denetlenir; 87 dB(A) sınır değeri hiçbir durumda aşılamaz.
Formül: kulakta etkin seviye = LC − SNR, gerçek kullanım için +4 dB (HSE L108). C ağırlıklı değer gürültü ölçüm raporunda yer alır. Sonuç tahmindir; tepe gürültü için geçerli değildir.
| Değer (8 saatlik) | Seviye | İşverenin yükümlülüğü |
|---|---|---|
| En düşük maruziyet eylem değeri | 80 dB(A) | Kulak koruyucuları çalışanların kullanımına hazır bulundurur (m. 9/1-a). |
| En yüksek maruziyet eylem değeri | 85 dB(A) | Kulak koruyucularının kullanılmasını sağlar ve denetler (m. 9/1-b); bu alanlar işaretlenir ve girişi sınırlanır (m. 8/3). |
| Maruziyet sınır değeri | 87 dB(A) | Hiçbir durumda aşılamaz (m. 10). Sınır değerde koruyucunun etkisi hesaba katılır; eylem değerlerinde katılmaz (m. 5/2). |
Kaynak: Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik (RG 28.07.2013, sayı 28721), asıl metin.
EN 352 standardına uygun koruyucularla birlikte ISO 4869-2'ye göre ölçülmüş SNR (tek sayı) ve H, M, L (yüksek, orta, düşük frekans) değerleri verilir. HSE'nin SNR yöntemi:
Yalnız dB(A) ölçümünüz varsa HSE'nin kaba seçim tablosu yol gösterir (düşük frekanslı gürültü baskın değilse):
| Ortam gürültüsü dB(A) | Önerilen SNR |
|---|---|
| 85–90 | 20 veya daha az |
| 90–95 | 20–30 |
| 95–100 | 25–35 |
| 100–105 | 30 veya daha fazla |
Not: ÇSGB KKD portalı SNR'yi dB(A) üzerinden anlatır ve "70–75 dB(A)" ifadesini kullanır; HSE ise C ağırlıklı seviye ve kulakta 70–80 dB(A) hedefi verir. Bu sayfadaki hesap HSE yöntemine dayanır.
HSE'ye göre bazı tıkaçlar tekrar kullanılabilir, bazıları tek kullanımlıktır; üretici talimatına bakın. Tek kullanımlık tıkaçlar bir kez kullanılır ve paylaşılmaz. ÇSGB, tek kullanımlık tıkaçların kirlendiğinde yenisiyle değiştirilmesini ister.
| Tür | Standart | Ürünler |
|---|---|---|
| Kulak tıkacı | TS EN 352-2 | Starline 1453-T · Teo 3110 · Delta Plus CONICCO2V2 ipli |
| Kulaklık (manşon) | TS EN 352-1 | Starline MK-06 · Starline MK-08Y · Essafe GE 2630-2 |
| Barete takılan kulaklık | TS EN 352-3 | Starline BT-03 |
Ek-3'te kulak koruyucularının gerekli olabileceği işlere örnekler: metal şekillendirme presleriyle çalışma, pnömatik matkaplar, kazık çakma, ağaç ve tekstil işleri. Tüm ürünler:
Kulak koruyucular.Tek bir sayı yoktur; ürünün SNR değeri belirleyicidir. Kulakta kalan seviye yaklaşık LC − SNR + 4 dB olarak tahmin edilir (HSE).
85 dB(A) en yüksek eylem değerinde işveren kulak koruyucusunun kullanılmasını sağlar ve denetler; 80 dB(A)'da koruyucular hazır bulundurulur.
Ortama göre seçilir; amaç kulakta 70–80 dB(A) bırakmaktır. Çok yüksek SNR aşırı koruma yaratabilir.
Kaynaklar:Gürültü Yönetmeliği (RG 28.07.2013/28721) · HSE L108 (2021) · ÇSGB KKD Portalı – İşitme · JSP kulak tıkacı takma talimatı · KKD Yönetmeliği ve ekleri (mevzuat.gov.tr)
Bu rehber Vitrin Online tarafından 10.10.2026 tarihinde hazırlanmıştır. Bu rehber genel bilgi verir; hukuki danışmanlık değildir. Ürünün kullanım kılavuzunu ve işyeri risk değerlendirmenizi esas alın.
Sitemizin işleyişi için zorunlu çerezler kullanılmaktadır. Açık rızanız hâlinde analitik ve pazarlama çerezleri de kullanılır; bu kapsamda bazı veriler yurt dışındaki hizmet sağlayıcılara aktarılabilir. Tercihinizi dilediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Ayrıntılı bilgi: Çerez Politikası
