
İyi bir teknik şartname marka değil, ölçülebilir performans tanımlar. İş ayakkabısı için EN ISO 20345:2022 ve koruma sınıfı (S1P, S3 gibi), ek işaretler ve beden dağılımı; iş elbisesi için kumaş bileşimi, gramaj, renk haslığı, boyut değişimi ve dikiş mukavemeti ile test yöntemleri; tüm KKD'ler için CE işareti, Türkçe kullanım kılavuzu ve AB uygunluk beyanı, Kategori II ve III ürünlerde ayrıca AB tip inceleme sertifikası yazılmalıdır. Aşağıda kopyalayıp kendi ihtiyacınıza uyarlayabileceğiniz örnek maddeler var.
Bu rehber satın alma birimleri, iş sağlığı ve güvenliği uzmanları ve doğrudan temin ya da ihale hazırlayan kurumlar için hazırlandı. Örnek maddeler genel bir başlangıç noktasıdır; değerleri işyerinizin risk değerlendirmesine ve kurumunuzun satın alma kurallarına göre uyarlayın.
| Bölüm | Ne yazılır |
|---|---|
| 1. Konu ve kapsam | Ürünün adı, kullanılacağı iş ve ortam, kullanıcı sayısı |
| 2. Miktar ve beden dağılımı | Toplam adet, numara veya beden bazında dağılım tablosu |
| 3. Standart ve performans | Uyulacak standart ve baskı yılı, koruma sınıfı, ek gereklilikler |
| 4. Malzeme ve yapı | Saya veya kumaş, taban, aksesuar, renk, logo ve nakış |
| 5. Etiket ve belgeler | Ürün üzerindeki işaretler, Türkçe kullanım kılavuzu, uygunluk belgeleri |
| 6. Numune ve kabul | Numune adedi, kabul muayenesi, uyuşmazlıkta test ve test bedeli |
| 7. Ambalaj, teslim ve garanti | Paketleme ve etiketleme, teslim yeri ve süresi, garanti süresi |
Köşeli parantez içindeki değerleri kendi ihtiyacınıza göre doldurun. Sınıf ve ek işaretlerin anlamı için
iş ayakkabısı etiketi nasıl okunur, S1P ve S3 seçimi için S1P ve S3 farkları rehberlerine bakabilirsiniz.Önce ürünün KKD olup olmadığına karar verin. Yüksek görünürlük, alev, kaynak, kimyasal veya soğuk gibi bir riske karşı koruma iddiası taşıyan giysiler KKD'dir ve ilgili standardı ile CE işaretini taşımalıdır. Koruma iddiası olmayan sıradan iş kıyafetlerinde (pantolon, ceket, tulum, önlük) ise kalite kriterleri ve test yöntemleri tanımlanır. Aşağıdaki değerler yaygın kullanılan örnek değerlerdir; kendi beklentinize göre belirleyin.
| Özellik | Test yöntemi | Örnek değer |
|---|---|---|
| Kumaş bileşimi | TS EN ISO 1833 serisi | [%65 polyester, %35 pamuk], tolerans ±3 puan |
| Gramaj (g/m²) | TS EN 12127 | [yazlık 200–240, kışlık 260–320] g/m², tolerans ±%5 |
| Yıkamaya karşı renk haslığı | TS EN ISO 105-C06 | Renk değişimi ve lekeleme en az 4 |
| Sürtmeye karşı renk haslığı | TS EN ISO 105-X12 | Kuru en az 4, yaş en az 3 |
| Tere karşı renk haslığı | TS EN ISO 105-E04 | En az 4 |
| Yıkama sonrası boyut değişimi | TS EN ISO 5077 (TS EN ISO 6330 ile yıkama) | Atkı ve çözgüde en fazla ±%3 |
| Kopma mukavemeti | TS EN ISO 13934-1 | [Atkı ve çözgüde en az X N] |
| Yırtılma mukavemeti | TS EN ISO 13937-2 | [Atkı ve çözgüde en az X N] |
| Dikiş mukavemeti | TS EN ISO 13935-2 | [En az X N] |
| Dikişte iplik kayması | TS EN ISO 13936-1 (veya -2) | [Belirlenen yükte en fazla X mm] |
| Boncuklanma (pilling) | TS EN ISO 12945-2 | En az 3–4 |
Kışlık iş elbisesinde ek olarak astar ve dolgu malzemesi, dolgu gramajı ve gerekiyorsa rüzgar ve yağmura karşı özellikler tanımlanır. Soğuk ortamlara yönelik koruma isteniyorsa EN 342 gibi KKD standartlarını ekleyin. Ayrıntılar için
kışlık iş kıyafeti rehberi.KKD'ler risk düzeyine göre üç kategoriye ayrılır. Kategori I'de imalatçı uygunluğu kendisi değerlendirir. Kategori II ve III'te bir onaylanmış kuruluşun AB tip incelemesi zorunludur; Kategori III'te ayrıca üretim aşaması da onaylanmış kuruluşça denetlenir ve CE işaretinin yanında üretim denetimini yapan bu kuruluşun dört haneli numarası bulunur; bu kuruluş, sertifikayı düzenleyen kuruluştan farklı olabilir. Güvenlik ayakkabılarının çoğu Kategori II'dir; elektrik yalıtkan (EN 50321-1) ve zincirli testere kullanımına yönelik (EN ISO 17249) ayakkabılar ise Kategori III'tür.
| Ürün | Şartnamede istenecek temel standart | Kategori |
|---|---|---|
| Güvenlik ayakkabısı | EN ISO 20345:2022 ve sınıf (S1P, S3 vb.) | II |
| Elektrik yalıtkan ayakkabı ve çizme | EN 50321-1 ve sınıf | III |
| Mekanik riske karşı eldiven | EN ISO 21420 ve EN 388 (performans kodu) | II |
| Kimyasala karşı eldiven | EN ISO 21420 ve EN ISO 374-1 | III |
| Elektrikçi (yalıtkan) eldiven | EN 60903 ve sınıf | III |
| Baret | EN 397 | II |
| Koruyucu gözlük | EN 166 veya EN ISO 16321-1 | II |
| Toz maskesi | EN 149 ve sınıf (FFP1, FFP2, FFP3) | III |
| Kulak koruyucu | EN 352 serisi ve SNR değeri | III |
| Reflektörlü yelek | EN ISO 20471 ve sınıf | II |
| Paraşüt tipi emniyet kemeri | EN 361 (bağlantı halatı için EN 354, şok emicili bağlantı halatı için EN 355) | III |
Şartnamede her standardın güncel baskısını yılıyla birlikte yazın. Ürün bazında ayrıntılar için rehberlerimiz:
EN 388 eldiven kodları, FFP1, FFP2, FFP3 farkı, kulak koruyucu SNR değeri ve reflektörlü yelek sınıfları.Şartnamenizi veya ihtiyaç listenizi bize gönderin; şartnameye uygun modelleri, koruma sınıflarını ve beden dağılımına göre fiyatı içeren bir teklif hazırlayalım. Üreticiden temin edilebilen ürün belgelerini teklifle birlikte paylaşırız.
Kurumsal toplu sipariş sayfasından veya [email protected] adresinden ulaşabilirsiniz. İşverenin KKD verme yükümlülüğü için işveren iş ayakkabısı vermek zorunda mı rehberine bakabilirsiniz.Konu ve kapsam, miktar ve beden dağılımı, uyulacak standartlar ve koruma sınıfları, malzeme ve yapı özellikleri, etiket ve belge şartları, numune ve kabul muayenesi, ambalaj, teslim ve garanti koşulları. Her madde ölçülebilir ve doğrulanabilir olmalıdır.
Güvenlik ayakkabıları için EN ISO 20345:2022 standardı ve gereken koruma sınıfı (ör. S1P, S3) yazılır. Kaymazlık için SR, su direnci için WR, elektronik üretim için ESD (EN 61340-5-1) gibi ek gereklilikler iş yerinin risk değerlendirmesine göre eklenir.
Kamu alımlarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu md. 12 gereği teknik şartnamede belli bir marka, model veya ürün belirtilemez; ulusal veya uluslararası standart bulunmayan ya da teknik özelliğin tanımlanamadığı istisnai hallerde “veya dengi” ifadesiyle marka yazılabilir. Özel sektörde zorunluluk yoktur, ancak performans tanımlamak daha fazla ve daha uygun teklif almayı sağlayabilir.
Koruma iddiası taşıyan giysiler KKD'dir: genel gereklilikler için EN ISO 13688, yüksek görünürlük için EN ISO 20471, kaynak için EN ISO 11611, ısı ve alev için EN ISO 11612, antistatik giysi için EN 1149-5 gibi. Koruma iddiası olmayan sıradan iş kıyafetlerinde ise kumaş bileşimi, gramaj, renk haslığı, boyut değişimi ve dikiş mukavemeti gibi kalite kriterleri ve test yöntemleri yazılır.
Ürün üzerinde CE işareti ve Türkçe kullanım kılavuzu, AB uygunluk beyanı ve Kategori II ile III ürünler için onaylanmış kuruluşun düzenlediği AB tip inceleme sertifikası istenir. “CE belgesi” diye tek bir belge yoktur; CE bir işarettir.
Ayakkabının üzerinde CE işareti, EN ISO 20345 standart numarası ve sınıf işareti olmalıdır. Satıcıdan AB uygunluk beyanını ve onaylanmış kuruluşun düzenlediği AB tip inceleme sertifikasını isteyin; sertifikadaki model kodunu ürünle, kuruluş numarasını NANDO veritabanıyla karşılaştırın ve geçerlilik tarihine bakın. Güvenlik ayakkabılarının çoğu Kategori II olduğundan CE işaretinin yanında dört haneli numara bulunmaması normaldir; elektrik yalıtkan ayakkabılar gibi Kategori III ürünlerde bu numara bulunur.
Yazlıkta daha düşük gramajlı, nefes alan kumaşlar ve pamuk oranı yüksek karışımlar; kışlıkta daha yüksek gramaj, astar ve dolgu, rüzgar ve yağmura karşı ek özellikler tanımlanır. Soğuk ortamda koruma iddiası varsa EN 342 (soğuğa karşı koruyucu giysi) gibi KKD standartları eklenir.
Zorunlu değildir, ancak kalite ve beden uyumunu teslimden önce görmenin en güvenilir yoludur. Şartnamede numune adedini, değerlendirme kriterlerini ve onaylanan numunenin teslimatta referans alınacağını yazın.
Kaynaklar:4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, md. 12 (mevzuat.gov.tr) · Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği, RG 01.05.2019 / 30761 (2016/425/AB uyumlu) · KKD'lerin İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr) · AB KKD Tüzüğü 2016/425 (eur-lex) · AB onaylanmış kuruluşlar veritabanı (NANDO)
Bu rehber Vitrin Online tarafından 26.10.2026 tarihinde hazırlanmıştır. Bu rehber genel bilgi verir; hukuki danışmanlık değildir. Örnek değerleri işyeri risk değerlendirmenize ve kurumunuzun satın alma mevzuatına göre uyarlayın.
Sitemizin işleyişi için zorunlu çerezler kullanılmaktadır. Açık rızanız hâlinde analitik ve pazarlama çerezleri de kullanılır; bu kapsamda bazı veriler yurt dışındaki hizmet sağlayıcılara aktarılabilir. Tercihinizi dilediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Ayrıntılı bilgi: Çerez Politikası