İşveren İş Ayakkabısı ve İş Elbisesi Vermek Zorunda mı? Ne Sıklıkla Yenilenir?

Tarih: 10.10.2026 20:15
İşveren İş Ayakkabısı ve İş Elbisesi Vermek Zorunda mı? Ne Sıklıkla Yenilenir?
İşveren iş ayakkabısı ve iş elbisesi vermek zorunda mı, kaç ayda bir yenilenir, bedeli maaştan kesilebilir mi? KKD Yönetmeliği ve 6331 sayılı Kanun maddeleriyle cevaplar.
Kısa cevap

İş ayakkabısı gibi kişisel koruyucu donanımlar (KKD) işyerinin risk değerlendirmesine göre belirlenir ve işveren tarafından ücretsiz verilir (KKD Yönetmeliği m. 6/1-e); bu maliyet çalışana yansıtılamaz (6331 sayılı Kanun m. 4/4). Özel olarak çalışanı korumak için yapılmamış sıradan iş elbiseleri ve üniformalar ise KKD Yönetmeliği'nin kapsamı dışındadır (m. 2/2-a). Mevzuatta "yılda bir" ya da "altı ayda bir" gibi sabit bir yenileme süresi yoktur: kullanılma süresi riske, maruziyet sıklığına, çalışma ortamına ve donanımın performansına göre belirlenir; KKD gerektiğinde yenisiyle değiştirilir.

1. İşveren hangi durumda iş ayakkabısı vermek zorundadır?

Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik'e göre süreç şöyle işler:

  • Risk değerlendirmesi: İşveren, risk değerlendirmesi sonucunda kullanılması gereken KKD'yi belirler (m. 7).
  • Toplu korunma önceliği: KKD, toplu korunma yöntemleriyle risklerin önlenemediği veya tam sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır (m. 5 ve m. 8).
  • Ücretsiz verme: KKD işveren tarafından ücretsiz verilir; bakımı, onarımı ve periyodik kontrolü kullanım kılavuzuna göre yapılır (m. 6/1-e).
  • Bilgilendirme ve eğitim: İşveren, KKD'nin hangi risklere karşı kullanılacağını anlatır ve kullanım eğitimi verilmesini sağlar (m. 6/1-f, g).

Yönetmeliğin Ek-3 listesi, emniyet ayakkabısı kullanılmasının gerekli olabileceği işlere örnekler verir: karkas ve temel işleri, iskelelerde çalışma, şantiye alanı ve depolardaki işler, çatı işleri, taşıma ve depolama işleri, tadilat ve bakım işleri, dondurulmuş etle yapılan işler gibi. Liste "ve benzeri işler" için de geçerlidir; işinize göre tüm KKD'leri görmek için

KKD seçim matrisi aracımızı kullanabilirsiniz.

2. İş elbisesi vermek zorunlu mu?

Burada ayrım önemlidir:

Kıyafet türüKKD Yönetmeliği açısından durum
Sıradan iş elbisesi, üniforma, kurumsal kıyafetÖzel olarak çalışanın sağlığını ve güvenliğini korumak üzere yapılmamışsa yönetmeliğin kapsamı dışındadır (m. 2/2-a). Verilip verilmeyeceği iş sözleşmesine, toplu sözleşmeye veya işyeri uygulamasına göre değişebilir.
Koruyucu giysi (ör. kimyasala, ısıya, kesilmeye karşı)KKD'dir; risk değerlendirmesiyle belirlenir ve ücretsiz verilir. Ek-3'te örnek işler sayılır.
Yansıtıcı giysi (reflektörlü yelek)Ek-3: "Çalışanların açıkça görülmesi gereken yerlerde yapılan çalışmalar."
İklime dayanıklı giysiEk-3: "Açıkta, soğuk ve yağmurlu havada çalışma." Ayrıntılar: Kışlık iş kıyafeti rehberi.

3. İş ayakkabısı ve iş elbisesi kaç ayda bir verilir?

KKD Yönetmeliği belirli bir ay veya yıl sayısı vermez. Bunun yerine:

  • Kullanım şartları ve özellikle kullanılma süreleri; riskin derecesi, maruziyet sıklığı, çalışma yerinin özellikleri ve KKD'nin performansı dikkate alınarak belirlenir (m. 6/1-c).
  • KKD her zaman etkili şekilde çalışır durumda olmalı, gerektiğinde yenisiyle değiştirilmeli ve her kullanımdan önce kontrol edilmelidir (m. 8/3).
  • Arızalı KKD, arızası giderilip kontrol edilmeden kullanılmaz (m. 8/3).

Bu yüzden yenileme takvimi işyerinin risk değerlendirmesinde ve üreticinin kullanım kılavuzundaki ömür bilgisine göre belirlenir. Örneğin baretlerde üreticiler somut süreler verir:

Baret kullanım ömrü. Ayakkabı yıprandığında, tabanı veya koruyucu burnu hasar gördüğünde süreye bakılmadan yenilenmelidir.

4. Çalışanın yükümlülükleri

  • Kendisine verilen KKD'yi doğru kullanmak, korumak ve uygun şekilde saklamak (KKD Yön. m. 8/2; 6331 m. 19/2-b).
  • KKD'de gördüğü arıza veya eksikliği işverene bildirmek (m. 8/3).
  • Ciddi ve yakın bir tehlike ya da koruma tedbirlerinde eksiklik gördüğünde işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek (6331 m. 19/2-c).

5. KKD bedeli maaştan kesilebilir mi?

KKD Yönetmeliği KKD'nin ücretsiz verileceğini söyler (m. 6/1-e); 6331 sayılı Kanun da iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetinin çalışanlara yansıtılamayacağını belirtir (m. 4/4). Bazı örnek zimmet formlarında yer alan "bedeli ücretten kesilir" maddeleri bu hükümlerle çelişebilir. Kayıp veya kasıtlı hasar gibi özel durumlar için hukuk danışmanınıza başvurun.

6. Teslimi nasıl belgelemelisiniz?

Mevzuatta "zimmet tutanağı" adıyla zorunlu bir form yoktur; ancak KKD'nin ücretsiz teslim edildiğini ve çalışanın bilgilendirildiğini belgelemek için teslim kaydı yaygın olarak tutulur. Ücretsiz

KKD zimmet tutanağı oluşturucumuzla tutanağı birkaç dakikada hazırlayıp Word, Excel veya PDF olarak alabilirsiniz.

İlgili rehber: Kurumunuz için toplu alım yapıyorsanız iş ayakkabısı, iş elbisesi ve KKD teknik şartname örneği rehberimizde kopyalayıp uyarlayabileceğiniz örnek maddeler var.

Sık sorulan sorular

İşveren iş ayakkabısı vermek zorunda mı?

Risk değerlendirmesi emniyet ayakkabısı gerektiriyorsa evet; KKD işveren tarafından ücretsiz verilir (KKD Yön. m. 6/1-e, m. 7).

İş elbisesi yılda kaç kez verilir?

Mevzuatta sabit bir sayı yoktur. Koruyucu giysi niteliğindeki KKD gerektiğinde yenilenir (m. 8/3); sıradan iş elbiseleri için iş sözleşmesi veya işyeri uygulaması belirleyicidir.

İş ayakkabısı kaç ayda bir verilir?

Belirli bir ay sayısı yoktur. Kullanılma süresi risk, maruziyet sıklığı, çalışma ortamı ve ayakkabının performansına göre belirlenir (m. 6/1-c); hasar gören ayakkabı yenilenir.

İş ayakkabısı giymek zorunlu mu?

İşveren risk değerlendirmesiyle emniyet ayakkabısını gerekli görmüş ve teslim etmişse, çalışan bu donanımı doğru kullanmakla yükümlüdür (KKD Yön. m. 8/2; 6331 m. 19).

Kurumsal kıyafeti işveren mi karşılar?

Koruyucu niteliği olmayan kurumsal kıyafetler KKD Yönetmeliği kapsamında değildir (m. 2/2-a); bu konuda iş sözleşmesi ve işyeri uygulaması belirleyicidir.

Ekibiniz için toplu ihtiyaç:

Kurumsal teklif · Sipariş planlayıcı · İş ayakkabıları · İş elbiseleri

Kaynaklar:KKD Yönetmeliği ve ekleri (mevzuat.gov.tr) · 6331 sayılı İSG Kanunu (mevzuat.gov.tr)

Bu rehber Vitrin Online tarafından 10.10.2026 tarihinde hazırlanmıştır. Bu rehber genel bilgi verir; hukuki danışmanlık değildir. Ürünün kullanım kılavuzunu ve işyeri risk değerlendirmenizi esas alın.

Yükleniyor...