
İş ayakkabısı gibi kişisel koruyucu donanımlar (KKD) işyerinin risk değerlendirmesine göre belirlenir ve işveren tarafından ücretsiz verilir (KKD Yönetmeliği m. 6/1-e); bu maliyet çalışana yansıtılamaz (6331 sayılı Kanun m. 4/4). Özel olarak çalışanı korumak için yapılmamış sıradan iş elbiseleri ve üniformalar ise KKD Yönetmeliği'nin kapsamı dışındadır (m. 2/2-a). Mevzuatta "yılda bir" ya da "altı ayda bir" gibi sabit bir yenileme süresi yoktur: kullanılma süresi riske, maruziyet sıklığına, çalışma ortamına ve donanımın performansına göre belirlenir; KKD gerektiğinde yenisiyle değiştirilir.
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik'e göre süreç şöyle işler:
Yönetmeliğin Ek-3 listesi, emniyet ayakkabısı kullanılmasının gerekli olabileceği işlere örnekler verir: karkas ve temel işleri, iskelelerde çalışma, şantiye alanı ve depolardaki işler, çatı işleri, taşıma ve depolama işleri, tadilat ve bakım işleri, dondurulmuş etle yapılan işler gibi. Liste "ve benzeri işler" için de geçerlidir; işinize göre tüm KKD'leri görmek için
KKD seçim matrisi aracımızı kullanabilirsiniz.Burada ayrım önemlidir:
| Kıyafet türü | KKD Yönetmeliği açısından durum |
|---|---|
| Sıradan iş elbisesi, üniforma, kurumsal kıyafet | Özel olarak çalışanın sağlığını ve güvenliğini korumak üzere yapılmamışsa yönetmeliğin kapsamı dışındadır (m. 2/2-a). Verilip verilmeyeceği iş sözleşmesine, toplu sözleşmeye veya işyeri uygulamasına göre değişebilir. |
| Koruyucu giysi (ör. kimyasala, ısıya, kesilmeye karşı) | KKD'dir; risk değerlendirmesiyle belirlenir ve ücretsiz verilir. Ek-3'te örnek işler sayılır. |
| Yansıtıcı giysi (reflektörlü yelek) | Ek-3: "Çalışanların açıkça görülmesi gereken yerlerde yapılan çalışmalar." |
| İklime dayanıklı giysi | Ek-3: "Açıkta, soğuk ve yağmurlu havada çalışma." Ayrıntılar: Kışlık iş kıyafeti rehberi. |
KKD Yönetmeliği belirli bir ay veya yıl sayısı vermez. Bunun yerine:
Bu yüzden yenileme takvimi işyerinin risk değerlendirmesinde ve üreticinin kullanım kılavuzundaki ömür bilgisine göre belirlenir. Örneğin baretlerde üreticiler somut süreler verir:
Baret kullanım ömrü. Ayakkabı yıprandığında, tabanı veya koruyucu burnu hasar gördüğünde süreye bakılmadan yenilenmelidir.KKD Yönetmeliği KKD'nin ücretsiz verileceğini söyler (m. 6/1-e); 6331 sayılı Kanun da iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetinin çalışanlara yansıtılamayacağını belirtir (m. 4/4). Bazı örnek zimmet formlarında yer alan "bedeli ücretten kesilir" maddeleri bu hükümlerle çelişebilir. Kayıp veya kasıtlı hasar gibi özel durumlar için hukuk danışmanınıza başvurun.
Mevzuatta "zimmet tutanağı" adıyla zorunlu bir form yoktur; ancak KKD'nin ücretsiz teslim edildiğini ve çalışanın bilgilendirildiğini belgelemek için teslim kaydı yaygın olarak tutulur. Ücretsiz
KKD zimmet tutanağı oluşturucumuzla tutanağı birkaç dakikada hazırlayıp Word, Excel veya PDF olarak alabilirsiniz.İlgili rehber: Kurumunuz için toplu alım yapıyorsanız iş ayakkabısı, iş elbisesi ve KKD teknik şartname örneği rehberimizde kopyalayıp uyarlayabileceğiniz örnek maddeler var.
Risk değerlendirmesi emniyet ayakkabısı gerektiriyorsa evet; KKD işveren tarafından ücretsiz verilir (KKD Yön. m. 6/1-e, m. 7).
Mevzuatta sabit bir sayı yoktur. Koruyucu giysi niteliğindeki KKD gerektiğinde yenilenir (m. 8/3); sıradan iş elbiseleri için iş sözleşmesi veya işyeri uygulaması belirleyicidir.
Belirli bir ay sayısı yoktur. Kullanılma süresi risk, maruziyet sıklığı, çalışma ortamı ve ayakkabının performansına göre belirlenir (m. 6/1-c); hasar gören ayakkabı yenilenir.
İşveren risk değerlendirmesiyle emniyet ayakkabısını gerekli görmüş ve teslim etmişse, çalışan bu donanımı doğru kullanmakla yükümlüdür (KKD Yön. m. 8/2; 6331 m. 19).
Koruyucu niteliği olmayan kurumsal kıyafetler KKD Yönetmeliği kapsamında değildir (m. 2/2-a); bu konuda iş sözleşmesi ve işyeri uygulaması belirleyicidir.
Ekibiniz için toplu ihtiyaç:
Kurumsal teklif · Sipariş planlayıcı · İş ayakkabıları · İş elbiseleriKaynaklar:KKD Yönetmeliği ve ekleri (mevzuat.gov.tr) · 6331 sayılı İSG Kanunu (mevzuat.gov.tr)
Bu rehber Vitrin Online tarafından 10.10.2026 tarihinde hazırlanmıştır. Bu rehber genel bilgi verir; hukuki danışmanlık değildir. Ürünün kullanım kılavuzunu ve işyeri risk değerlendirmenizi esas alın.
Sitemizin işleyişi için zorunlu çerezler kullanılmaktadır. Açık rızanız hâlinde analitik ve pazarlama çerezleri de kullanılır; bu kapsamda bazı veriler yurt dışındaki hizmet sağlayıcılara aktarılabilir. Tercihinizi dilediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Ayrıntılı bilgi: Çerez Politikası