KKD Seçim Matrisi: Hangi İşte Hangi KKD Gerekir?

Vitrin Online · Ücretsiz İSG aracı · KKD Yönetmeliği Ek-3

Hangi işte hangi KKD gerekebilir?

İşyerinizdeki faaliyetleri seçin; Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik Ek-3'e göre kişisel koruyucu donanım kullanılmasının gerekli olabileceği durumları tek bir matriste görün. Matrisi yazdırın veya Excel'e aktarın.

Önemli: Ek-3 kapsayıcı bir liste değildir. Kullanılacak KKD, işyerinin risk değerlendirmesi sonucunda işveren tarafından belirlenir (m. 7). Bu araç risk değerlendirmesinin yerine geçmez; ona yardımcı bir başlangıç listesidir.

Araç yükleniyor… JavaScript kapalıysa aşağıdaki Ek-3 tablosunun tamamını kullanabilirsiniz.

KKD matrisi nedir, nasıl hazırlanır?

KKD matrisi, işyerindeki işleri veya görevleri satırlara, gereken kişisel koruyucu donanımları sütunlara yerleştiren bir tablodur. Yönetmeliğe göre süreç şöyle işler:

  1. Önce toplu korunma: İşveren, toplu korunma tedbirlerine kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verir (m. 5).
  2. Risk değerlendirmesi: İşveren, risk değerlendirmesi sonucunda kullanılması gereken KKD'yi belirler (m. 7). Riskler, Ek-1'de örneği verilen tabloya göre değerlendirilir (m. 8).
  3. Ek-3 ile karşılaştırma: KKD, Ek-3'te belirtilen işlerde ve benzeri işlerde, toplu korunma yöntemleriyle risklerin önlenemediği veya tam sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır (m. 8).
  4. Ücretsiz teslim ve kayıt: KKD işveren tarafından ücretsiz verilir (m. 6/1-e). Teslimi belgelemek için KKD zimmet tutanağı aracımızı kullanabilirsiniz.

Ek-1'deki risk belirleme tablosu örneği; fiziksel (mekanik, termal, elektrik, radyasyon, gürültü), kimyasal ve biyolojik riskleri sütunlarda, vücut kısımlarını (baş, üst beden, alt beden, diğer) satırlarda gösteren boş bir şablondur.

KKD gruplarına göre standartlar ve ürünler

Ek-3 standart numarası vermez. Aşağıdaki standartlar ÇSGB İSG Genel Müdürlüğü KKD Destek Portalı'nda ilgili donanım için anılanlardır.

KKD grubuStandart (ÇSGB KKD Portalı)ÜrünlerRehber
BaşTS EN 397+A1 (baret) · EN 50365 (elektrik işleri)Baş koruyucularBaret kullanım ömrü
AyakTS EN ISO 20345 (emniyet) · TS EN ISO 20346 · TS EN ISO 20347 · TS EN 50321 (yalıtkan)İş ayakkabıları · İş çizmeleriİş ayakkabısı numara tablosu
Yüz-gözTS EN 166 · TS EN 169/170/171 (filtreler) · TS EN 175 (kaynak) · TS EN 1731Göz koruyucular · Yüz koruyucularKaynak camı numaraları
SolunumTS EN 14387 (filtreler; portalda anılan)Solunum koruyucularFFP1, FFP2, FFP3 farkı
İşitmeTS EN 352-1 (kulaklık) · TS EN 352-2 (tıkaç) · TS EN 352-3 (barete takılan)Kulak koruyucularKulak tıkacı ve SNR
El-kol-vücutEldiven: TS EN ISO 21420 · TS EN 388+A1 · TS EN ISO 374 · TS EN 407 · TS EN 511 · TS EN 12477 · TS EN 60903İş eldivenleri · İş önlükleri · Kolluk · Vücut koruyucularEN 388 eldiven kodları
İklimPortalda standart numarası verilmiyorSoğuk iklim kıyafetleri · İş yağmurluklarıKışlık iş kıyafeti
YansıtıcıPortalda standart numarası verilmiyorYeleklerReflektörlü yelek sınıfları
Emniyet kemeriTS EN 361 (tam vücut) · TS EN 358 · TS EN 355 · TS EN 362Yüksekte çalışma ekipmanları–
Güvenlik halatıTS EN 354 · TS EN 360 · TS EN 362Yüksekte çalışma ekipmanları–
DeriEk-2: koruyucu kremler / merhemler––

Ek-3: KKD kullanılmasının gerekli olabileceği işler ve sektörler (tam liste)

Metin Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik ekinden (02.07.2013, sayı 28695) aynen alınmıştır; madde numaraları ekteki sıralamayı gösterir.

1. Baş koruyucuları

Ürünler: Baş koruyucular

MaddeKKD türüİş / faaliyet
1.1.1Koruyucu baretlerİnşaat işleri, özellikle iskeleler ve yüksekte çalışma platformlarının üstünde, altında veya yakınında yapılan işler, kalıp yapımı ve sökümü, montaj ve kurma işleri, iskelede çalışma ve yıkım işleri
1.1.2Koruyucu baretlerÇelik köprüler, çelik yapılar, direkler, kuleler, hidrolik çelik yapılar, yüksek fırınlar, çelik işleri ve haddehaneler, büyük konteynırlar, büyük boru hatları, ısı ve enerji santrallerinde yapılan çalışmalar
1.1.3Koruyucu baretlerTüneller, maden ocağı girişleri, kuyular ve hendeklerde yapılan çalışmalar
1.1.4Koruyucu baretlerToprak ve kaya işleri
1.1.5Koruyucu baretlerYeraltında ve taşocaklarında yapılan işler, hafriyat işleri, kömür işletmelerinde yapılan dekapaj işleri
1.1.6Koruyucu baretlerCıvatalama işleri
1.1.7Koruyucu baretlerPatlatma işleri
1.1.8Koruyucu baretlerAsansörler, kaldırma araçları, vinç ve konveyörler civarında yapılan işler
1.1.9Koruyucu baretlerYüksek fırınlar, ergitme ocakları, çelik işleri, haddehaneler, metal işleri, demir işleme, presle sıcak demir işleme, döküm işleri
1.1.10Koruyucu baretlerEndüstriyel fırınlar, konteynırlar, makinalar, silolar, bunkerler ve boru hatlarında yapılan işler
1.1.11Koruyucu baretlerGemi yapım işleri
1.1.12Koruyucu baretlerDemiryolu manevra işleri
1.1.13Koruyucu baretlerMezbahalarda yapılan işler

2. Ayak koruyucuları

Ürünler: İş ayakkabıları · İş çizmeleri

MaddeKKD türüİş / faaliyet
2.1.1Delinmez tabanlı emniyet ayakkabılarıKarkas ve temel işleri, yol çalışmaları
2.1.2Delinmez tabanlı emniyet ayakkabılarıİskelelerde yapılan çalışmalar
2.1.3Delinmez tabanlı emniyet ayakkabılarıKarkas yapıların yıkım işleri
2.1.4Delinmez tabanlı emniyet ayakkabılarıKalıp yapma ve sökme işlerini de kapsayan beton ve prefabrike parçalarla yapılan çalışmalar
2.1.5Delinmez tabanlı emniyet ayakkabılarıŞantiye alanı ve depolardaki işler
2.1.6Delinmez tabanlı emniyet ayakkabılarıÇatı işleri
2.2.1Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıÇelik köprüler, çelik bina inşaatı, sütunlar, kuleler, hidrolik çelik yapılar, yüksek fırınlar, çelik işleri ve haddehaneler, büyük konteynırlar, büyük boru hatları, vinçler, ısı ve enerji santrallerinde yapılan işler
2.2.2Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıFırın yapımı, ısıtma ve havalandırma tesisatının kurulması ve metal montaj işleri
2.2.3Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıTadilat ve bakım işleri
2.2.4Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıYüksek fırınlar, ergitme ocakları, çelik işleri, haddehaneler, metal işleri, demir işleme, presle demire şekil verme, sıcak presleme işleri ve metal çekme fabrikalarında yapılan işler
2.2.5Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıTaş ocaklarında ve açık ocaklarda yapılan işler, kömür işletmelerinde yapılan dekapaj işleri
2.2.6Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıTaş yontma ve taş işleme işleri
2.2.7Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıDüz cam ve cam eşya üretimi ve işlenmesi
2.2.8Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıSeramik endüstrisinde kalıp işleri
2.2.9Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıSeramik endüstrisinde fırınların kaplanması
2.2.10Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıSeramik eşya ve inşaat malzemesi kalıp işleri
2.2.11Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıTaşıma ve depolama işleri
2.2.12Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıKonserve yiyeceklerin paketlemesi ve dondurulmuş etle yapılan işler
2.2.13Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıGemi yapım işleri
2.2.14Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabılarıDemiryolu manevra işleri
2.3.1Kaymayı önleyici ve delinmeye dayanıklı ayakkabılarÇatı işleri
2.3.2Kaymayı önleyici ve delinmeye dayanıklı ayakkabılarKaygan zeminde çalışma gerektiren ve delinme riski içeren işler
2.4.1Yalıtkan tabanlı koruyucu ayakkabılarÇok sıcak veya soğuk malzemelerle yapılan çalışmalar
2.5.1Kolayca çıkarılabilen emniyet ayakkabılarıErgimiş maddelerin ayakkabıdan içeri girme riski bulunan işler

3. Yüz ve göz koruyucuları

Ürünler: Göz koruyucular · Yüz koruyucular

MaddeKKD türüİş / faaliyet
3.1.1Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıKaynak yapma, öğütme ve ayırma işleri
3.1.2Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıSızdırmazlık sağlamak için yapılan işler (kalafatlama) ve keski ile yontma, biçimlendirme işleri
3.1.3Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıTaş yontma ve şekillendirme işleri
3.1.4Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıCıvatalama işleri
3.1.5Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıTalaş çıkaran makinelerde yapılan talaş toplama işleri
3.1.6Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıPresle sıcak demir işleme
3.1.7Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıArtıkların parçalanması ve uzaklaştırılması işleri
3.1.8Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıAşındırıcı maddelerin püskürtülerek kullanıldığı işler
3.1.9Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıAsit ve baz çözeltileriyle, dezenfektan ve aşındırıcı temizlik maddeleriyle yapılan işler
3.1.10Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıSıvı spreylerle çalışma
3.1.11Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıErgimiş maddelerle veya onların yakınında çalışma
3.1.12Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıRadyant ısı ile çalışma
3.1.13Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıLazerle çalışma
3.1.14Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucularıBiyolojik ajanlarla çalışılan işler

4. Solunum sistemi koruyucuları

Ürünler: Solunum koruyucular

MaddeKKD türüİş / faaliyet
4.1.1Respiratörler/ Solunum cihazlarıYetersiz oksijen veya zararlı bir gazın bulunabileceği konteynırlar, kapalı alanlar veya gaz yakan endüstriyel fırınlarda yapılan çalışmalar
4.1.2Respiratörler/ Solunum cihazlarıYüksek fırınlara yükleme yapılan alanlardaki çalışmalar
4.1.3Respiratörler/ Solunum cihazlarıYüksek fırınların gaz boruları ve gaz konvertörleri civarındaki çalışmalar
4.1.4Respiratörler/ Solunum cihazlarıAğır metal dumanlarının bulunabileceği yüksek fırın kapakları civarındaki çalışmalar
4.1.5Respiratörler/ Solunum cihazlarıToz bulunması muhtemel, fırın içi döşeme işlerinde ve kepçelerle yapılan çalışmalar
4.1.6Respiratörler/ Solunum cihazlarıToz oluşumunu önlemenin yetersiz olduğu sprey boyama işleri
4.1.7Respiratörler/ Solunum cihazlarıKuyularda, kanalizasyon ve kanalizasyonla bağlantılı diğer yer altı sahalarında yapılan çalışmalar
4.1.8Respiratörler/ Solunum cihazlarıSağlık ve güvenlik riski meydana getirebilecek düzeyde toz oluşan işler
4.1.9Respiratörler/ Solunum cihazlarıSoğutucu gaz kaçağı tehlikesinin olduğu soğutma tesislerinde yapılan çalışmalar
4.1.10Respiratörler/ Solunum cihazlarıBiyolojik ajanların olduğu işler

5. İşitme duyusunun korunması

Ürünler: Kulak koruyucular

MaddeKKD türüİş / faaliyet
5.1.1Kulak koruyucularıMetal şekillendirme presleriyle çalışma
5.1.2Kulak koruyucularıPnömatik matkaplarla çalışma
5.1.3Kulak koruyucularıHavalimanlarının yer işletmelerinde çalışanların yaptığı işler
5.1.4Kulak koruyucularıKazık çakma işleri
5.1.5Kulak koruyucularıAğaç ve tekstil işleri

6. El, kol ve vücut korunması

Ürünler: İş eldivenleri · İş önlükleri · Kolluk · Vücut koruyucular

MaddeKKD türüİş / faaliyet
6.1.1Koruyucu giysiAsit ve baz çözeltileriyle, dezenfektan ve aşındırıcı temizlik ürünleriyle yapılan işler
6.1.2Koruyucu giysiSıcak malzemeler ile veya onların civarında yapılan ve ısı etkisinin hissedildiği yerlerdeki çalışmalar
6.1.3Koruyucu giysiDüz cam ürünleriyle çalışma
6.1.4Koruyucu giysiKumlama işleri
6.1.5Koruyucu giysiDerin dondurucu odalarda çalışma
6.2.1Ateşe dayanıklı koruyucu giysiKapalı alanlarda kaynak işleri
6.3.1Delinmeye dayanıklı önlüklerKesme ve kemiklerinden ayırma işleri
6.3.2Delinmeye dayanıklı önlüklerEl bıçaklarıyla yapılan ve bıçağın vücuda doğru çekilmesini gerektiren işler
6.4.1Deri ÖnlüklerKaynak işleri
6.4.2Deri ÖnlüklerDemir dövme işleri
6.4.3Deri ÖnlüklerDöküm işleri
6.5.1Ön kolun (kolun bilekle dirsek arasında kalan bölümü) korunmasıKesme ve kemiklerinden ayırma işleri
6.6.1EldivenlerKaynak işleri
6.6.2EldivenlerEldivenlerin yakalanma tehlikesinin bulunduğu makineler dışında, keskin kenarlı cisimlerin elle tutulması
6.6.3EldivenlerAsit ve baz çözeltileriyle yapılan çalışmalar
6.6.4EldivenlerAşırı sıcak ve soğuk temas gerektiren işler
6.6.5EldivenlerBiyolojik ajanların olduğu işler
6.7.1Metal örgülü eldivenlerKesme ve kemiklerinden ayırma işleri
6.7.2Metal örgülü eldivenlerKesim ve kullanım amaçlarına göre parçalama için el bıçağı kullanılarak yapılan sürekli kesim işleri
6.7.3Metal örgülü eldivenlerKesim makinelerinin bıçaklarının değiştirilmesi

7. İklime dayanıklı giysi

Ürünler: Soğuk iklim kıyafetleri · İş yağmurlukları

MaddeKKD türüİş / faaliyet
7.1–Açıkta, soğuk ve yağmurlu havada çalışma

8. Yansıtıcı giysi

Ürünler: Yelekler

MaddeKKD türüİş / faaliyet
8.1–Çalışanların açıkça görülmesi gereken yerlerde yapılan çalışmalar

9. Emniyet kemeri

Ürünler: Yüksekte çalışma ekipmanları

MaddeKKD türüİş / faaliyet
9.1–İskelelerde çalışma
9.2–Prefabrik parçaların montajı
9.3–Direk ya da sütunlarda çalışma
9.4–Çatı İşleri

10. Güvenlik halatları

Ürünler: Yüksekte çalışma ekipmanları

MaddeKKD türüİş / faaliyet
10.1–Kule/yüksek vinç kabinlerinde çalışma
10.2–Ambarlarda kullanılan istifleme ve boşaltım ekipmanlarının yüksek kabinlerinde çalışma
10.3–Sondaj kulelerinin yüksek bölümlerinde çalışma
10.4–Kuyu ve kanalizasyonlarda yapılan çalışma

11. Derinin korunması

MaddeKKD türüİş / faaliyet
11.1–Malzeme kaplama işleri
11.2–Tabaklama (dericilik) işleri

Sık sorulan sorular

Ek-3 listesi bağlayıcı ve kapsayıcı mı?

Ek-3'ün başlığı "kişisel koruyucu donanım kullanılmasının gerekli olabileceği işler ve sektörler"dir ve Madde 8 "Ek-3'te belirtilen işlerde ve benzeri işlerde" ifadesini kullanır. Yani liste örnek niteliğindedir; listede olmayan bir işte de risk değerlendirmesi KKD gerektirebilir.

KKD'yi kim belirler?

İşveren, risk değerlendirmesi sonucunda alınacak tedbirlerle birlikte kullanılması gereken KKD'yi belirler (m. 7). İSG profesyonelleri bu süreçte işverene destek verir.

Sıradan iş elbisesi KKD sayılır mı?

Hayır. Yönetmelik, özel olarak çalışanın sağlığını ve güvenliğini korumak üzere yapılmamış sıradan iş elbiselerini ve üniformaları kapsam dışında tutar (m. 2/2-a). Koruyucu niteliği olan giysiler (ör. yansıtıcı giysi, iklime dayanıklı giysi) ise Ek-3'te ayrıca yer alır.

Matrisi nasıl kullanmalıyım?

Faaliyetleri seçip matrisi oluşturun, risk değerlendirmenizdeki bulgularla karşılaştırın ve gerekirse ekleme yapın. Belirlediğiniz KKD'leri çalışanlara teslim ederken zimmet tutanağı ile kayıt altına alın.

Kaynaklar: KKD Yönetmeliği ve ekleri (mevzuat.gov.tr) · ÇSGB KKD Destek Portalı · Son kontrol: 10.10.2026. Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir.

Matristeki KKD'leri ekibiniz için mi hazırlıyorsunuz?

Listeyi bize gönderin; ürün, beden ve adet bazında yazılı teklif hazırlayalım. Stok ve teslim süresi teklifte ayrıca belirtilir.

Kurumsal toplu sipariş talebi · KKD zimmet tutanağı · KKD rehberi

Yükleniyor...